TERK SEBEBİYLE BOŞANMA( TMK.m.164)
“Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hakim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.
Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hakim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi halinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilan yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.”
TERK NEDENİYLE BOŞANMA DAVASININ ŞARTLARI
Terk, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun düzenlediği özel ve mutlak olmasının yanı sıra aynı zamanda kusura dayalı bir boşanma sebebidir ve belli başlı şartları vardır;
Davalının Kusurlu Olması Gerekir
Terk, kusura dayalı bir boşanma sebebi olduğu için terk eden eşin akıl hastası veya ayırt etme gücünden yoksun bulunmaması gerekir.
Eşlerden Biri Ortak Yaşamdan Ayrılmış Olmalıdır
Terk sebebiyle boşanma davası açılabilmesinin öncelikli koşulu eşlerden birinin ortak yaşamdan ayrılması başka bir ifadeyle ortak yaşamın fiilen sonlanmasıdır.
Ortak yaşamdan ayrılma ortak konuttan ayrılma şeklinde gerçekleşebilir. Yoksa ortak konut içinde eşlerin ayrı yataklarda yatması,birbirleriyle küs olmaları halinde terk olgusundan bahsedilemez. Başka bir ifadeyle taraflar her ne şekilde olursa olsun aynı konutta yaşıyorlarsa terk sebebiyle boşanma davası açılamaz.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile ortak yaşamın fiilen sonlanması iki şekilde gerçekleşir.
Gerçek terk; Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hakim tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş boşanma davası açabilir.
Yapıntı terk; Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.
Ortak Yaşama Son Verme Kastı Bulunmalıdır
Terk sebebiyle boşanma davasında ortak yaşamdan ayrılma, ortak yaşama son verme kastı ile gerçekleşmelidir. Örneğin; askerlik sebebiyle ayrı yaşama, cezaevinde bulunma sebebiyle ayrı yaşama, öğrenim sebebiyle ayrı yaşama vb. hallerde terkten söz edilemez.
Birlikte Yaşamaya Ara Verme Kararı Alınmamış Olmalıdır
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.197 hükmüne göre eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir.
Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa aile mahkemesi hakimi, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır. Bu nedenle ortak konuttan ayrılmış eşin eylemi, terk sayılmaz ve kendisine karşı terke dayalı ihtar isteminde bulunulamaz.
Usulüne Uygun İhtar Gönderilmelidir
TMK m. 164/1 ve 2. fıkra hükmünde, ihtarın yapılması ve ihtardan sonra dava açılması için beklenmesi gereken sürelere ve ihtar usulüne yer verilmiştir. Buna göre, eşlerden biri evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde, ayrılık en az 6 ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hakim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise, terk edilen eş boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hakim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içince ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi halinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilan yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı geçmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.
Davet Edilen Konut Hazırlanmış Olmalıdır
Terk hukuku sebebine dayalı olarak açılan davada boşanmaya karar verilebilmesi için diğer şartlar yanında davet edilen konutun ihtar istek tarihinden dört ay önce hazır edilmesi gerekmektedir.( TMK m.164)
Ev Girişe Hazır Bulundurulmalıdır
Ev, ihtar döneminde girişe hazır bulundurulmaz ise, ihtar geçersiz olur ve davanın reddi gerekir.
Ev Döşenmiş(Mefruş) Olmalı ve Yeterli Yiyecek İçecek Bulunmalıdır
Eşin davet edildiği mefruş olmalı ve içinde yiyecek ve içecek maddeler bulunmalıdır.
“Yapılan soruşturma ve toplanan delillerden, davalının kayınbaba ve kayınvalidesiyle birlikte oturduğu evden kovulduğu davacının davalıyı yeni bir eve davet ettiği anlaşılmakta ise de; davalının davet edildiği konutun eşyalı ve mefruş halde olmadığı, bu sebeple davet edildiği konuta dönmemekte haklı olduğu gerçekleşmiş; davacının ihtar isteğinin samimi olmadığı kanıtlanmıştır. Öyleyse davanın reddi gerekirken yetersiz gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir. (Y2.HD, 08/04/2010 T. , 2009/4862 E. , 2010/6947 K.)
Elektrik, Su, Doğalgaz Gibi Kaynaklar Bulunmalıdır
Günümüz şehir yaşamında, elektrik, su ve doğalgaz gibi kaynaklar bulunmalıdır. Bu durum her somut olaya göre değerlendirilmelidir. Örneğin köydeki sobalı bir ev için yakacak malzeme ve eşyanın bulunması yeterli iken, şehir ortamına yönelik ihtarlarda, ısınma , elektrik ve su sorunu olmamalıdır.
Konut, Maddi ve Manevi Yönden Bağımsız Olmalıdır
İhtar kararında dön çağrısı yapılan konutun hem maddi yönden hem de manevi yönden bağımsız olması gerekmektedir. Konutun maddi yönden bağımsız olması demek, konutun ayrı ve bağımsız olmasını ifade eder. Konutun maddi yönden bağımsız olması yeterli değildir. Manevi bağımsızlığın da sağlanmış olması gerekir. Manevi bağımsızlığın olmadığı durumlar, daha çok, terk ihtarı çekerken eşin ailesiyle birlikte yaşadığı hallerde söz konusu olur.
